Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Sign In

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV

10/11/2021

Chiều 10/11, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) Đào Ngọc Dung trả lời chất vấn về nhóm vấn đề thứ hai thuộc lĩnh vực lao động, người có công và xã hội.

Tại nghị trường, Quốc hội chất vấn nhóm vấn đề thứ hai thuộc lĩnh vực lao động, người có công và xã hội, trong đó tập trung vào các vấn đề: Việc thực hiện các gói hỗ trợ cho đối tượng bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19; Công tác bảo vệ quyền trẻ em, đặc biệt là trẻ em mồ côi do đại dịch; Thực trạng và nguyên nhân người lao động rời thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh kinh tế trọng điểm phía Nam trong nhiều đợt; Giải pháp tháo gỡ những khó khăn của thị trường lao động theo diễn biến của dịch; Chính sách thu hút lực lượng lao động trở lại làm việc và giải pháp hỗ trợ giải quyết việc làm đối với lực lượng lao động bị mất việc; Việc chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan theo dõi, kiểm tra việc thực hiện cứu trợ, thiện nguyện bảo đảm đúng chế độ, chính sách.2745376ed5991dc74488.jpg

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung trả lời chất vấn trước Quốc hội
Phát biểu mở đầu phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ LĐTBXH Đào Ngọc Dung cho biết, thời gian qua các vị đại biểu và cử tri cả nước đã gửi nhiều chất vấn, yêu cầu. Trong thẩm quyền của mình, Bộ trưởng đã trả lời, giải đáp và cố gắng ở mức cao nhất để tổ chức thực hiện có hiệu quả công việc, từng bước nâng cao chất lượng tham mưu quản lý nhà nước về lĩnh vực lao động, người có công và xã hội.
Do tác động của đại dịch COVID-19, nhất là từ khi đợt thứ 4 bùng phát tới nay đã và đang gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng tới các hoạt động kinh tế - xã hội, đời sống của hàng triệu người lao động và người dân, nhất là khi dịch xâm nhập vào TP.HCM và các tỉnh trọng điểm kinh tế phía Nam, các khu công nghiệp, khu chế xuất, các doanh nghiệp nơi sử dụng đông lao động.
Trước tình hình đó, Đảng, Nhà nước và các địa phương đã chủ động ban hành nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ người lao động, người sử dụng lao động.
Đến nay, các gói hỗ trợ, các gói an sinh xã hội của Trung ương và các địa phương ban hành và đang triển khai đã góp phần quan trọng hỗ trợ người dân chung tay vượt qua nhiều khó khăn, từng bước ổn định cuộc sống, phát huy tinh thần tương thân, tương ái, những nghĩa cử cao đẹp, những tấm gương sáng cộng đồng đang lan tỏa, thể hiện truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta.
Tuy nhiên, trong lĩnh vực lao động, việc làm, an sinh xã hội đã và đang phải gánh chịu nhiều hệ lụy do tác động của đại dịch để lại. Quy mô các chính sách hỗ trợ còn thấp, đòi hỏi sớm có chính sách hỗ trợ với quy mô lớn hơn, thời gian đủ dài, phạm vi đủ rộng để phục hồi, phát triển thị trường lao động và các vấn đề liên quan đến an sinh xã hội.
Các chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động đang đi đúng hướng, phát huy tác dụng
Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho biết, sau 4 tháng triển khai các chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết 68, Nghị quyết 116, tuy còn tồn tại một vài vấn đề, nhưng cơ bản các chính sách đều đang đi đúng hướng và hiệu quả, thiết thực ở cơ sở, được dư luận xã hội cũng như người thụ hưởng đồng ý.
Tuy vậy, thời gian 4 tháng là tương đối ngắn so với tổng thể các chính sách, bởi trong các chính sách này phần đa (khoảng trên 50%) là chính sách có tính chất hỗ trợ tức thì, còn lại khoảng 50% các chính sách cho phép kéo dài hơn. Ví dụ như chính sách vay trả lương để phục hồi sản xuất cho phép kéo dài hết 31/3/2022, chính sách để hỗ trợ đào tạo lại cho lực lượng lao động sau giãn cách thì cho phép kéo dài làm thủ tục hết tháng 6/2022.
Còn những chính sách phát huy hiệu quả ngay lập tức, như là chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết 116 với quy mô 38 nghìn tỷ đồng cho người tham gia bảo hiểm thất nghiệp thì đã rà soát và giải quyết hỗ trợ cho 363 nghìn doanh nghiệp được hưởng chính sách chỉ trong 5 ngày.
Bộ LĐTBXH phấn đấu 15/11 giải quyết căn bản số hỗ trợ này. Bộ trưởng khẳng định, mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng về cơ bản các chính sách của chúng ta đang đi đúng hướng và bước đầu cho thấy phát huy tác dụng.
Trả lời chất vấn của đại biểu về giải pháp khắc phục tình trạng chậm triển khai hỗ trợ người dân, Bộ trưởng cho biết, ngay sau khi dịch COVID-19 bùng phát lần thứ 4, các cấp lãnh đạo đã giao Bộ đề xuất, xây dựng chính sách hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh. Thực hiện nhiệm vụ được giao, các cán bộ trong ngành đã làm ngày làm đêm, thứ bảy, chủ nhật nào cũng làm. "Người dân còn đói thì đừng có nghĩ đến việc về nhà", Bộ trưởng bày tỏ.
Theo Bộ trưởng, các chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết 68 và Nghị quyết 116 không thể nào thông thoáng hơn, có chính sách như hỗ trợ từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp, người lao động không phải kê khai gì, chỉ chờ tiền về tài khoản. Nghị quyết 68 cũng chỉ phát hiện 2 vướng mắc và đã sửa ngay bằng Nghị quyết 126.
Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng thừa nhận, việc triển khai có nơi còn cứng nhắc. Bộ trưởng dẫn chứng, có một địa phương chỉ chi tiền ăn hỗ trợ F0 và trẻ em phải cách ly mà trình bày 3 trang giấy về vướng mắc. “Tôi phải nói, các đồng chí cứ làm đi, tiền ăn của F0 và trẻ em mà sai thì tôi chịu trách nhiệm. Từ đó địa phương mới cho thanh toán”, Bộ trưởng chia sẻ.1.2--2-.jpg
Bà Nguyễn Thị Việt Nga (Đại biểu Quốc hội tỉnh Hải Dương) chất vấn tại nghị trường
Đã xử lý xong việc phát nhầm tiền hỗ trợ
Giải trình về thông tin tỉnh Bình Dương phát nhầm tiền hỗ trợ cho khoảng 22.000 người, Bộ trưởng khẳng định, đây là sự nhầm lẫn đáng tiếc và cho biết, ngay sau thời điểm nhận được thông tin, Bộ trưởng đã liên hệ với Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương, nghiên cứu kỹ báo cáo của địa phương, đồng thời cử ngay đoàn công tác vào kiểm tra, xử lý. Tham gia đoàn còn có đại diện Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động và một số bộ, ngành liên quan… Tại địa phương, đoàn đã kiểm tra thực tế tình hình, gặp những người trực tiếp phát, trực tiếp nhận. 
Bộ trưởng cho biết, con số cụ thể không phải là 22.000 người mà chỉ khoảng 1.990 trường hợp.
Đây là chính sách của tỉnh Bình Dương hỗ trợ thêm cho người lao động với mức hỗ trợ 800 nghìn đồng/người. Tuy nhiên trong quá trình kê khai, số lượng tăng lên quá nhiều, tỉnh Bình Dương thấy bất thường đã tiến hành rà soát lại, đồng thời mời Bộ Công an và Ngân hàng Chính sách xã hội vào cuộc, cùng rà soát trên cơ sở dữ liệu. Kết quả là các trường hợp này xảy ra tình trạng trùng lặp.
Trên cơ sở đó, tỉnh Bình Dương đã tạm dừng hỗ trợ và tiến hành rà soát lại nhưng đã có 1.990 người nhận với số tiền khoảng 1,6 tỷ đồng. Các trường hợp này phần lớn đã hoàn trả lại vì tự nhận thấy mình nhận không đúng. Đến nay, công việc này đã giải quyết xong và 1,6 tỷ đồng cũng đã thu hồi đầy đủ.
Ngăn chặn tình trạng trục lợi chính sách 
Trả lời chất vấn của đại biểu về công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong quá trình triển khai các chính sách hỗ trợ, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho biết, vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo trực tiếp Bộ LĐTBXH phối hợp với Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, bảo hiểm, ngân hàng tổ chức 12 đoàn kiểm tra ở 33 tỉnh, thành phố.
Kết quả cho thấy ở một số địa phương đã xảy tình trạng trục lợi. Cụ thể, gói hỗ trợ theo Nghị quyết 42 đã phát hiện và xử lý 4 trường hợp ở 4 địa phương, trong đó có những địa phương cách chức cả Bí thư, Chủ tịch Mặt trận, Bí thư Đoàn Thanh niên vì lý do để người nhà trong danh sách hộ nghèo và danh sách hưởng chính sách.
Đối với gói hỗ trợ theo Nghị quyết số 68, Bộ trưởng thừa nhận là có, thậm chí cơ quan chức năng đã khởi tố hình sự 2 trường hợp trục lợi chính sách, đưa người không thuộc đối tượng được hưởng vào danh sách để rút tiền trục lợi.
Hiện nay tất cả các địa phương đều quan tâm kiểm tra, giám sát, điều chỉnh. Theo Bộ trưởng “đây là điều không tránh được”, tuy nhiên về cơ bản các địa phương đã đảm bảo được công khai, minh bạch, đúng đối tượng.fd596e2b72ddba83e3cc.jpg
Toàn cảnh Kỳ họp
Hơn 2500 trẻ em mồ côi vì đại dịch COVID-19
Về vấn đề chăm sóc trẻ em mồ côi do bố, mẹ mất vì dịch bệnh COVID-19, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho biết, trên thế giới có hơn 1,5 triệu trẻ em trở thành trẻ mồ côi do dịch COVID-19. Việt Nam có 2.532 trẻ em bị mồ côi, trong đó có 81 trẻ em mồ côi cả cha lẫn mẹ.
Thời gian qua, Bộ LĐTBXH đã chủ động xây dựng, thực hiện các chính sách liên quan đến bảo trợ trẻ em. Nhìn chung, công tác hỗ trợ trẻ em trong các làng trẻ SOS của Việt Nam hiện nay tương đối đồng bộ với thế giới, khoảng 1,8 triệu đồng/tháng.
Bộ trưởng cho biết, với số cháu mồ côi do dịch COVID-19, ngoài các chính sách hiện hành, các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể đã vận động hỗ trợ các cháu tương đối tốt.
Riêng Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam hỗ trợ tất cả các cháu mồ côi 5 triệu đồng, các cháu mồ côi cả cha lẫn mẹ được tặng sổ tiết kiệm 20 triệu đồng.
Bộ trưởng khẳng định, phương châm của Bộ LĐTBXH là vận động để tất cả các cháu đều có mái ấm gia đình, đều có người thân đỡ đầu.
"Hiện nay cả 81 cháu đều được sống với người thân, trong trường hợp không có người thân, chúng tôi và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam sẽ tìm mẹ đỡ đầu cho các cháu. Trường hợp xấu nhất mới đưa vào các trung tâm bảo trợ xã hội", Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nhấn mạnh.
Thu hút lực lượng lao động trở lại làm việc
Về giải pháp giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động trong các khu công nghiệp, Bộ trưởng cho biết: Trong Báo cáo số 177 ngày 8/11 gửi Quốc hội, Bộ trưởng đã trình bày rất kỹ về các giải pháp này, trong đó tập trung vào 4 giải pháp: Thứ nhất, giữ chân người lao động; Thứ hai, thu hút người lao động quay trở lại; Thứ ba, giải quyết việc làm tại địa phương cho người lao động quay trở về quê mà không có ý định quay trở lại công việc cũ, không tìm việc làm ở địa phương khác; Thứ tư, giải pháp điều tiết, bổ sung lực lượng lao động trong những trường hợp đặc biệt ở những địa bàn, đối tượng, lĩnh vực cấp thiết.
Trong đó, theo Bộ trưởng, cần tập trung vào: Một là, phải lo thật tốt về chính sách, về đời sống, mức lương, thu nhập. Hai là, phải chăm lo an sinh thật tốt, phải có một sàn an sinh tối thiểu để người lao động có thể yên tâm đó là vấn đề nhà trọ, nhà ở, vấn đề sinh hoạt, vấn đề nơi có thể gửi con, chăm sóc con cái. Ba là phải bảo đảm cho an toàn tính mạng, sức khỏe của họ, đó là tiêm vaccine.
Về giải pháp khắc phục những hạn chế an sinh xã hội lâu dài, Bộ trưởng cho biết, chủ trương Nghị quyết Đại hội Đảng XIII nêu rất rõ, chúng ta phấn đấu phát triển kinh tế thì đi đôi với tiến bộ, công bằng xã hội, không đánh đổi tiến bộ, công bằng xã hội để lấy phát triển kinh tế đơn thuần. Vì vậy, hiện nay mặc dù ngân sách còn nhiều khó khăn nhưng Việt Nam là một trong những quốc gia được xếp đứng đầu khối ASEAN về đầu tư ngân sách cho an sinh xã hội. Chúng ta có các chính sách tương đối đồng bộ và hoàn thiện, kể cả cho người có công, người yếu thế, người già, người có hoàn cảnh neo đơn, cho trẻ em và các đối tượng khác.
Thời gian tới, theo chỉ đạo của Bộ Chính trị và Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ LĐTBXH đang tiếp tục hoàn thiện và xây dựng Đề án về củng cố, nâng cao chất lượng an sinh trong thời gian tới, dự kiến đầu năm 2023 sẽ trình Ban Chấp hành Trung ương. Trong đó giải quyết các vấn đề liên quan như đời sống, thu nhập cho người nghèo , người yếu thế, người có công, vấn đề nước sạch và vệ sinh môi trường,… để thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, phân hóa xã hội, để mọi người ai cũng được tham gia và ai cũng được thụ hưởng thành quả xã hội.
Nâng tầm kỹ năng lao động Việt Nam
Trả lời chất vấn về giải pháp đổi mới giáo dục nghề nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ cho sản xuất, kinh doanh, đáp ứng yêu cầu phát triển của kinh tế đất nước, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nêu rõ: Trước hết đổi mới giáo dục nghề nghiệp theo tinh thần chung, bám vào nguyên tắc chung là thực hiện theo Nghị quyết 29 của Trung ương, phải đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục nghề nghiệp.
Thứ hai, đổi mới giáo dục theo hướng mở, linh hoạt, đa dạng.
Thứ ba, gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường với doanh nghiệp, phấn đấu để thực hiện mục tiêu là người dân hay nói cách khác là các bậc cha mẹ ủng hộ cho con cái học nghề. Làm sao để có chính sách, vừa tuyên truyền, xây dựng các thương hiệu tốt của các trường nghề, để học sinh tham gia nhiều hơn. Đồng thời trong quá trình học nghề, sinh viên được học liên thông nếu có nhu cầu. Đối với trường nghề, phải làm sao để khi học sinh ra trường có việc làm và có thu nhập tốt.
Cuối cùng, Bộ sẽ xây dựng một chương trình nâng tầm kỹ năng lao động Việt Nam để đáp ứng yêu cầu hội nhập theo tinh thần của Chỉ thị 14 của Thủ tướng Chính phủ.
Khuyến khích thiện nguyện nhưng phải đúng luật
Trước những bức xúc của dư luận về việc một số cá nhân làm từ thiện thiếu minh bạch, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung khẳng định, về nguyên tắc, nhà nước khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia làm thiện nguyện, giúp đỡ người khó khăn, gặp thiên tai, địch họa.
Nhà nước cũng quy định 2 cơ quan tham gia việc kiểm tra, giám sát hoạt động này là Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Hội Chữ thập đỏ Việt Nam. Theo Nghị định 64, đây là 2 cơ quan đứng ra tổ chức các hoạt động này. Tuy nhiên, pháp luật chưa quy định cụ thể hoạt động huy động tiền thiện nguyện của các cá nhân, tổ chức khác thế nào, khâu cấp phát ra sao.
Vừa qua, Thủ tướng đã giao Bộ Tài chính nghiên cứu sửa đổi Nghị định 64, và mới đây Chính phủ đã ban hành Nghị định 93 để thay thế. Trong đó, nêu rõ cách làm, huy động bằng tiền, quyên góp hiện vật thì đều có hướng dẫn cụ thể.
Bộ trưởng bày tỏ: Khi Nghị định 93 có hiệu lực, hoạt động từ thiện này sẽ đi vào nền nếp. Còn vừa qua, ai làm sai chúng ta buộc phải xử lý, dù không muốn.
Để nâng cao hiệu quả trong công tác triển khai các chính sách hỗ trợ, Bộ LĐTBXH đã thực hiện 6 nhóm giải pháp cụ thể:
1. Trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 126/NQ-CP ngày 08/10/2021 sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 68/NQ-CP và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 23/2021/QĐ-TTg nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, mở rộng đối tượng thụ hưởng, tiếp tục đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục xác nhận, phê duyệt để người sử dụng lao động và người lao động được hỗ trợ kịp thời, đặc biệt là chính sách cho vay trả lương từ Ngân hàng Chính sách xã hội.
2. Tiếp tục đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, kịp thời trả lời, hướng dẫn giải đáp các phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp về các chính sách hỗ trợ.
3. Rà soát, nắm chắc tình hình đời sống người dân, người lao động có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn. Giao trách nhiệm cho người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương trực tiếp chỉ đạo, chăm lo công tác bảo đảm an sinh xã hội. Bảo đảm không để người dân nào thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu các nhu yếu phẩm thiết yếu. Rà soát người lang thang, cơ nhỡ và các đối tượng yếu thế chưa có chính sách quy định để có biện pháp hỗ trợ kịp thời, phù hợp.
4. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc triển khai, trước mắt lập 12 đoàn kiểm tra do Lãnh đạo Bộ LĐTBXH làm trưởng đoàn đi kiểm tra tại 33 tỉnh, thành phố từ ngày 21/10 đến ngày 07/11/2021 (thành phần có đại diện Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Ngân hàng Chính sách xã hội…), đôn đốc triển khai giám sát, đánh giá việc rà soát, lập danh sách, phê duyệt và hỗ trợ; kiến nghị, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
5. Các địa phương khẩn trương lập danh sách, phê duyệt và hỗ trợ, nhất là hỗ trợ tiền mặt cho các nhóm đối tượng chưa được hưởng, trong đó cần đẩy mạnh việc tiếp nhận hồ sơ của người lao động đề nghị hỗ trợ hàng ngày bằng các hình thức thuận lợi nhất (qua dịch vụ bưu chính, Cổng dịch vụ công quốc gia, trực tiếp, trực tuyến, email,…) để đảm bảo các yêu cầu phòng, chống dịch COVID-19, đồng thời linh hoạt trong việc giảm thời gian giải quyết hồ sơ đề nghị hỗ trợ của người lao động.
6. Bộ Tài chính cấp kinh phí kịp thời và hướng dẫn các địa phương bố trí kinh phí để thực hiện chi trả sớm cho các đối tượng đã được phê duyệt danh sách hỗ trợ, tránh tình trạng người dân chờ đợi, dẫn tới bức xúc, phản ánh thông tin trên báo chí, mạng xã hội,...
Xem