Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Sign In

Vì một xã hội không bạo lực và xâm hại trẻ em

06/06/2014

Trong những năm qua, công tác bảo vệ chăm sóc trẻ em ở nước ta đã đạt được những thành tựu tốt đẹp về nhiều mặt song vẫn chưa thật sự vững chắc, ổn định, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay công tác này đang đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức, nhất là tình trạng xâm hại bạo lực trẻ em.

Theo kết quả khảo sát đa mục tiêu năm 2011 của Tổng cục Thống kê, cứ 4 trẻ em trong độ tuổi từ 2-14 tuổi thì có 3 trẻ em đã từng bị cha, mẹ, người chăm sóc hay người khác trong gia đình bạo lực dưới các hình thức khác nhau; cứ 4 phụ nữ đã lập gia đình và có con nhỏ dưới 15 tuổi thì có 1 phụ phụ nữ cho biết họ phải chứng kiến chồng mình có hành vi bạo lực đối với con cái; 26,7% trong số các vụ bạo lực đó là dưới dạng trừng phạt thân thể và 56,6% dưới dạng đe dọa, dọa dẫm..
Bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em là ác mộng của tuổi thơ, nó để lại cho trẻ em những hậu quả nặng nề về thể chất và tinh thần, đặc biệt là các sang chấn tâm lý khó phôi phai trong tâm trí trẻ em và điều này có hại cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Bạo lực, xâm hại trẻ còn phá huỷ cuộc sống yên lành ở mọi quốc gia và ở tất cả các tầng lớp xã hội, tuy vậy bạo lực thường như là vấn đề vô hình vì nó xảy ra trong các gia đình hoặc bởi mọi người nhắm mắt làm ngơ hay sợ hãi. Nhiều vụ bạo hành, xâm hại tình dục trẻ em bị che giấu trước công luận và vì thường được bỏ qua nên những con số báo cáo chưa phản ánh đúng thực trạng của vấn đề.
Hiện nay, tình trạng trẻ em bị bạo lực, xâm hại có xu hướng gia tăng, tính chất ngày càng nghiêm trọng, nhiều hành vi vi phạm nghiêm trọng quyền trẻ em trở thành vấn đề nóng không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới. Theo báo cáo của các địa phương và các bộ, ngành có liên quan, trong giai đoạn 2008-2013, bình quân mỗi năm có khoảng 1.000 trẻ em bị xâm hại tình dục và gần 4.000 trẻ bị bạo lực đến mức phải xử lý hành chính hoặc hình sự. Nguyên nhân chính dẫn đến xâm hại, bạo lực trẻ em là do sự nhận thức của cha mẹ, người chăm sóc, các thành viên trong gia đình và các cấp các ngành cũng như toàn xã hội về vấn đề này chưa đầy đủ, chưa sâu sắc. Biểu hiện trước hết là sự sao nhãng trẻ em của cha mẹ và người chăm sóc cho dù sự sao nhãng ấy chỉ là vô tình. Hơn nữa tình trạng này không chỉ diễn ra đối với các gia đình có khó khăn về kinh tế mà còn ở cả các gia đình có điều kiện khá giả nhưng lại quá bận rộn với công việc, ít có thời gian quan, tâm, trò chuyện, tìm hiểu nhu cầu và tâm tư của con cái hoặc phó mặc chúng cho người chăm sóc khác, về phía chính quyền, nhất là chính quyền cơ sở, sự sao nhãng trẻ em thể hiện ở chỗ chưa đầu tư đúng mức về con người và tài chính cho công tác bảo vệ chăm sóc trẻ em. Bên cạnh đó, vấn đề giáo dục trẻ em còn nặng về giáo dục kiến thức mà chưa chú trọng đến mặt giáo dục kỹ năng sống, nhân cách làm người hay kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ. Vai trò của đoàn đội đối với công tác bảo vệ chăm sóc trẻ em cũng có xu hưống giảm dần, các hoạt động vẫn nặng về bề nổi, chưa đi vào chiều sâu thiết thực Tình trạng xuống cấp về đạo đức và hành vi lệch chuẩn của một bộ phận người dân cũng là nguyên nhân dẫn đến xâm hại tình dục và bạo lực trẻ em.
Để thúc đẩy hơn nữa sự quan tâm của toàn xã hội đối với trẻ em, giảm thiểu số trẻ em bị xâm hại, bạo lực về thể chất và tinh thần, đảm bảo cho mọi trẻ em được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh và phát triển toàn diện, đồng thời hưởng ứng chiến dịch toàn cầu về "Chấm dứt bạo lực đối với trẻ em" do Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc phát động, năm 2014 Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với các bộ, các tổ chức xã hội, các tổ chức quốc tế triển khai Tháng Hành động Vì trẻ em với chủ đề “Hành động vì mội xã hội không bạo lực, không xâm hại trẻ em” và phát động chiến dịch truyền thông "Chấm dứt bạo lực đối với trẻ em" diễn ra từ ngày 01/6 đến ngày 30/8/2014.
Trên tinh thần đó, Tháng Hành động vì trẻ em năm 2014 và Chiến dịch truyền thông về chấm dứt bạo lực đối với trẻ em ưu tiên đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động xã hội về bảo vệ chăm sóc trẻ em với nhiều hoạt động như tổ chức các chiến dịch truyền thông để tạo mối quan tâm và thay đổi nhận thức, thái độ, hành vi của mọi người và của toàn xã hội về bảo vệ sự an toàn tính mạng và thân thể của trẻ em, để mọi người hiểu rằng bạo lực đối với trẻ em là không thể chấp nhận được với bất cứ lý do biện minh nào như bởi văn hoá, tập quán hay tôn giáo và khi phát hiện trẻ em có nguy cơ hoặc bị bạo lực, xâm hại cần phải lên tiếng, thông báo hoặc tốọáo cho tổ chức, cá nhân có trách nhiệm bảo vệ chăm sóc trẻ em để có biện pháp ngăn chặn hoặc can thiệp kịp thời. Đồng thời, tiếp tục tuyên truyền, vận động tăng cường nguồn nhân lực (đội ngũ công chức, viên chức, cộng tác viên) làm công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em các cấp, đặc biệt cấp xã, phường và thôn, bản, tổ dân phố; vận động việc xây dựng và vận hành hệ thống cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, đặc biệt ở cấp huyện và xã cũng rất cần thiết.
Theo báo cáo, đến thời điểm này, đã có 22/63 tỉnh, thành phố thành lập Ban điều hành công tác liên ngành bảo vệ trẻ em cấp tỉnh; 191 huyện thành lập Ban điều hành công tác liên ngành công bảo vệ trẻ em cấp huyện; trên 2.900 xã thành lập Ban bảo vệ trẻ em cấp xã. Đến hết tháng 12/2013, tổng số cán bộ làm công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em ở cấp tỉnh là 370 người (bình quân 5,87 nộười/tỉnh,thành phố), cấp huyện có 1.075 cán bộ kiêm nhiệm hoặc trực tiếp, cấp xã có 11.522 cán bộ (trong đó kiêm nhiệm là 10.280 người, chiếm 89,2%). Mạng lưới cộng tác viên, tình nguyện viên thôn, bản đã được kiện toàn với hơn 67.800 người, 16 tỉnh/thành phố có quyết định chi hỗ trợ cộng tác viên trên địa bàn. Có 40/63 địa phương đã xây dựng hệ thống cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em trên địa bàn 189 quận, huyện và 1.170 xã, phường, thị trấn. Bên cạnh đó, có 20 tỉnh đã thành lập Trung tâm Công tác xã hội gồm 8 Trung tâm công tác xã hội trẻ em cấp tỉnh, 55 huyện có Văn phòng Tư vấn trẻ em, gần 1.000 điểm tư vấn trường học và trên 500 điểm tư vấn cộng đồng. 50/63 tỉnh, thành phố với 285 quận, huyện và 1.226 xã, phường xây dựng các mô hình trợ giúp trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.
Ts. Nguyễn Hải Hữu - Cục trưởng Cục Bảo vệ, chăm sóc trẻ em
Xem