Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Sign In

Chính sách ASXH tiếp cận theo hướng dựa trên quyền được an sinh của người dân

20/04/2022

Các chính sách an sinh xã hội (ASXH) đang dần tiếp cận theo hướng dựa trên quyền được an sinh của người dân, đồng thời phù hợp với xu thế chung của quốc tế, cơ bản hình thành hệ thống ASXH bao phủ toàn dân. Đây là một trong những thông tin được đưa ra tại Hội thảo đánh giá 10 năm thực hiện chính sách ASXH Việt Nam giai đoạn 2012-2022: Xu hướng và khoảng trống do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) và Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) phối hợp tổ chức sáng 20/4, tại Hà Nội. Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Nguyễn Văn Hồi chủ trì Hội nghị. Tham dự còn có bà Ingrid Christensen, Giám đốc Quốc gia ILO tại Việt Nam; lãnh đạo một số Bộ, ngành; các đối tác quốc tế như UNICEF, UNFPA, UNDP, UN Women và Ngân hàng Thế giới.  

Ngày 01/6/2012, Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã ban hành Nghị quyết số 15-NQ/TW một số vấn đề về chính sách xã hội giai đoạn 2012-2020, nhằm tập trung vào cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho người có công, phấn đấu đến năm 2015 cơ bản bảo đảm gia đình người có công với cách mạng và bảo đảm an sinh xã hội toàn dân, chăm lo đời sống cho người nghèo, các đối tượng yếu thế, bảo đảm mức sống tối thiểu về thu nhập cho người dân, giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch và thông tin, truyền thông, góp phần từng bước nâng cao thu nhập, bảo đảm cuộc sống an toàn, bình đẳng và hạnh phúc của nhân dân. Đây là mốc quan trọng tiếp tục khẳng định sự quan tâm của Đảng trong thực hiện chính sách xã hội nhằm mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.
IMG-1764.JPG
Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi phát biểu khai mạc Hội thảo
Bảo đảm quyền an sinh xã hội của người dân
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi cho biết, sau 10 năm thực hiện Nghị quyết, công tác bảo đảm an sinh xã hội cho người dân đạt được nhiều thành tựu; hoàn thành trước thời hạn nhiều mục tiêu thiên niên kỷ; cải thiện chỉ số phát triển con người (HDI) Việt Nam, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao phúc lợi xã hội, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.
Hệ thống chính sách cơ bản đồng bộ, toàn diện, bảo đảm quyền an sinh xã hội của người dân. Chính sách người có công được Đảng và Nhà nước quan tâm đặc biệt, đời sống người có công không ngừng được nâng cao. Thực hiện có hiệu quả chính sách giảm nghèo bền vững, là điểm sáng được quốc tế đánh giá cao. Người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, người yếu thế được Nhà nước và xã hội trợ giúp thường xuyên, kịp thời, hiệu quả. Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế ngày càng mở rộng và trở thành trụ cột quan trọng của an sinh xã hội. Hệ thống dịch vụ xã hội được cải thiện, cơ bản bảo đảm quyền học tập, y tế, nhà ở, nước sạch và thông tin truyền thông của nhân dân.
IMG-1869.JPG
Thứ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội Nguyễn Văn Hồi và ông André Gama, Giám đốc Chương trình An sinh Xã hội của ILO Việt Nam chủ trì Hội thảo
Trong 10 năm qua, bình quân mỗi năm cả nước giải quyết chế độ trợ cấp một lần cho 6 đến 8 nghìn trường hợp người có công với cách mạng và hiện cả nước có trên 1,3 triệu người có công được hưởng trợ cấp hàng tháng. Bình quân hàng năm giải quyết việc làm trong nước cho 1,5 - 1,6 triệu người. Tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 2% đến 2,2%. Số người tham gia BHXH tăng từ 10,2 triệu người năm 2011 lên gần 16,6 triệu người vào năm 2021.
Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2011-2015 và 2016-2020 được thực hiện hiệu quả. Thu nhập bình quân của hộ nghèo đến cuối năm 2020 tăng 3,5 lần so với năm 2010. Việt Nam đạt Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ của Liên Hợp Quốc về xóa đói giảm nghèo trước thời hạn 10 năm và được cộng đồng quốc tế đánh giá là hình mẫu trong cuộc chiến chống đói nghèo…
 “Những thành quả đạt được trong thời gian qua, khẳng định chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước và sự ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta” – Thứ trưởng nhấn mạnh.
Hướng tới một hệ thống ASXH toàn diện ở Việt Nam
Bên cạnh các kết quả đạt được, Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi cho rằng, việc thực hiện một số chính sách xã hội còn có những hạn chế, bất cập. Một số chính sách ASXH chưa bao phủ hết các nhóm đối tượng thiếu bền vững, thực hiện thiếu đồng bộ, chưa đồng đều giữa các địa phương, chênh lệch về mức sống, hưởng thụ văn hóa, tinh thần giữa các vùng, miền, nhóm đối tượng còn lớn. Mức trợ cấp xã hội còn thấp, chất lượng an sinh xã hội có mặt còn hạn chế, đời sống của một bộ phận dân cư còn nhiều khó khăn. Hệ thống quản lý còn bất cập, trình độ quản lý chưa cao, vẫn còn hiện tượng lạm dụng, trục lợi chính sách.
IMG-1743.JPG
Toàn cảnh Hội thảo
Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi, thời gian tới, đòi hỏi Việt Nam cần có kế hoạch tổng thể nghiên cứu, tổng kết, đánh giá các chính sách an sinh xã hội hiện hành và nghiên cứu xây dựng, đề xuất với Trung ương một Nghị quyết mới về chính sách xã hội cho giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045 là hết sức cần thiết, nhằm quản lý và phát triển xã hội phù hợp với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành một nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và là nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Dự thảo Nghị quyết mới sẽ được trình Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII để thông qua vào Hội nghị Trung ương 7 vào nửa đầu năm 2023.
Thứ trưởng nhấn mạnh: “Cần tiếp tục lấy con người là trung tâm của quá trình phát triển, đảm bảo các vấn đề xã hội được quản lý và giải quyết bằng công cụ chính sách xã hội. Các chính sách này phải được xây dựng và triển khai thực hiện hài hòa, đồng bộ với phát triển kinh tế. Trong đó, xác định đầu tư cho con người, cho chính sách xã hội là đầu tư cho phát triển nhằm đạt được mục tiêu phát triển nhanh và bền vững”.
IMG-1804.JPG
Bà Ingrid Christensen, Giám đốc Quốc gia ILO tại Việt Nam cam kết đồng hành và hỗ trợ Việt Nam trong thời gian tới thông qua những khuyến nghị, dự án
Tại Hội thảo, bà Ingrid Christensen, Giám đốc Quốc gia ILO tại Việt Nam nhấn mạnh, để Việt Nam tiếp tục tiến tới tầm nhìn an sinh xã hội cho toàn dân, Việt Nam phải tiếp tục dành những nỗ lực và nguồn lực đáng kể cho việc tăng cường hệ thống An sinh xã hội trên nhiều chiều cạnh khác nhau. “ILO tiếp tục đồng hành và hỗ trợ Việt Nam trong thời gian tới thông qua những khuyến nghị, dự án” - bà Ingrid Christensen cam kết.
Đánh giá về thực tiễn các chính sách ASXH tại Việt Nam, ông Andre Gama, Giám đốc Chương trình An sinh xã hội của Tổ chức ILO cho rằng các chính sách ASXH với độ bao phủ dân số thấp, dưới 20% hộ gia đình ở Việt Nam nhận được trợ cấp từ các chương trình ASXH với mức trợ cấp còn thấp. Cùng với đó, vẫn còn tồn tại khoảng cách giới, chỉ 12% phụ nữ nhận được lương hưu từ BHXH (26% nam giới), lương lưu của nữ giới cũng thấp hơn 20% so với nam giới.
ILO cũng chỉ ra khu vực có khoảng trống bao phủ lớn nhất là khu vực việc làm phi chính thức với mức độ bảo vệ còn thấp. Đồng thời nêu ra những trở ngại đối với mở rộng độ bao phủ như việc thiếu một khuôn khổ an sinh xã hội tổng thể; khả năng phối hợp và liên kết thấp giữa các nhánh chính sách ASXH khác nhau; tiêu chí xác định đối tượng nghiêm ngặt cho một số chương trình ASXH; thiếu sự liên kết ASXH và chính sách việc làm, chính sách kinh tế; đầu tư công cho ASXH còn khá thấp.
 Theo ông Vincenzo Vinci, Trưởng phòng Quản trị và chính sách xã hội của Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc, Việt Nam đã cam kết chính trị mạnh mẽ và tiến bộ đáng kể trong việc kiện toàn hệ thống an sinh xã hội, tuy nhiên, nghèo trẻ em vẫn là một vấn đề và dịch bệnh covid-19 làm gia tăng khó khăn cho trẻ em và gia đình các em.
“Với sự phục hồi kinh tế chậm hơn do các cuộc khủng hoảng toàn cầu mới như tăng trưởng chậm lại ở các đối tác thương mại lớn và cú sốc thương mại do xung đột Nga – Ukraina và các lệnh trừng phạt liên quan có thể ảnh hưởng đến sự phục hồi, cùng với đó là biến đổi khí hậu và thảm họa thiên tai, suy thoái môi trường…Chúng ta cần bảo vệ mọi nhóm đối tượng dễ bị tổn thương và bất bình đẳng đặc biệt trong các cú sốc và khủng hoảng” - ông Vincenzo Vinci lưu ý.
Tại Hội thảo, tất cả các đối tác phát triển đều khẳng định và củng cố cam kết hỗ trợ Chính phủ Việt Nam trong việc tổng kết thực hiện Nghị quyết 15-NQ/TW, cũng như hỗ trợ kỹ thuật hướng đến việc xây dựng một Nghị quyết mới, định hình các chính sách xã hội đến 2030 và tầm nhìn 2045 nhằm mục tiêu an sinh xã hội cho toàn dân tại Việt Nam.

  

Xem