Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Sign In

Kinh nghiệm của Thành phố Hồ Chí Minh trong xây dựng quan hệ lao động hài hòa

04/11/2014

Những năm gần đây, Thành phố Hồ Chí Minh đã xác định việc xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ có ý nghĩa trên nhiều mặt, tạo cơ sở cho việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động và người sử dụng lao động, góp phần tạo dựng môi trường đầu tư và kinh doanh ổn định trên địa bàn.

Nhận định được điều đó, để xây dựng và phát triển quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ theo tinh thần Chỉ thị của Ban Bí thư Trung ương Đảng là một yêu cầu xuyên suốt trong quá trình phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam. Được chọn là một trong 5 tỉnh, thành phố xây dựng và triển khai Đề án phát triển Quan hệ lao động giai đoạn 2013 - 2020, Thành ủy Hồ Chí Minh đã chỉ đạo các cấp chính quyền phổ biến quán triệt và triển khai các giải pháp xây dựng, củng cố quan hệ lao động trên toàn địa bàn. Trong quá trình xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ diễn ra thuận lợi hơn thì cần phải có những định hướng phát triển hợp lý, đúng đắn, dựa trên việc xây dựng và phát triển những cơ sở nền tảng của cả hệ thống quan hệ lao động. Cùng với đó là phải đánh giá tổng thể thực trạng vận hành của hệ thống quan hệ lao động, các nguồn lực, khả năng của Thành phố để từ đó xác định rõ những vấn đề cần giải quyết và xây dựng một kế hoạch dài hạn, bài bản, toàn diện nhằm xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.  

Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm xây dựng Đề án quan hệ lao động do Bộ Lao động - TBXH chủ trì tổ chức
Trưởng Phòng Lao động – Tiền lương – Tiền công (Sở Lao động – TBXH Thành phố Hồ Chí Minh) Nguyễn Thị Dân cho biết: Được sự hỗ trợ của Trung tâm Hỗ trợ phát triển quan hệ lao động (Bộ Lao động – TBXH), Dự án Quan hệ lao động Việt Nam – ILO, Thành phố Hồ Chí Minh đã xây dựng và triển khai thực hiện “Đề án quan hệ lao động tại T.P Hồ Chí Minh giai đoạn 2013 – 2020”. Kinh nghiệm của Thành phố Hồ Chí Minh trong vấn đề này là việc triển khai xây dựng Đề án phải nhận được sự thống nhất chỉ đạo của Thành ủy và UBND Thành phố để đảm bảo sự tham gia tích cực và xuyên suốt của các cơ quan quản lý Nhà nước, các đối tác (Liên đoàn Lao động, tổ chức đại diện người sử dụng lao động và các tổ chức chính trị - xã hội khác). Do nhiều cơ quan xây dựng Đề án, do đó sẽ phát sinh nhiều luồng ý kiến tư tưởng khác nhau, đặc biệt việc phân công trách nhiệm giữa các cơ quan trong công tác phối hơp nhằm đạt được đồng thuận, thống nhất.
Bên cạnh đó, việc xây dựng và triển khai Đề án phải đảm bảo nhận thức đúng đắn và đầy đủ quan hệ lao động, phân biệt nó với quan hệ xã hội mà người lao động có tham gia cho tất cả các thành viên, các cơ quan, tổ chức tham gia xây dựng Đề án. Điều này phải được thực hiện trước tiên để đảm bảo việc xây dựng đề án bám sát mục tiêu đặt ra, tránh tràn lan và nhầm lẫn. Để phát triển quan hệ lao động thì đầu tiên và trước hết phải hiểu quan hệ lao động là gì, tác động đến nó thế nào, mà không chỉ đơn thuần là việc tác động đến chủ thể của quan hệ lao động. Ví dụ phát triển quan hệ lao động không phải là việc Nhà nước tổ chức bán hàng ưu đãi cho công nhân, phát vé xe về quê ăn tết cho công nhân mà phải là việc làm để công nhân có thể thương lượng, trao đổi với chủ doanh nghiệp về quyền và nghĩa vụ trong quan hệ giữa chủ doanh nghiệp với chính công nhân đó. Thực tế, trước thời điểm xây dựng Đề án, việc hiểu nhầm quan hệ lao động, cách tác động đến quan hệ lao động là có, điều này khiến cho một số giải pháp xây dựng quan hệ lao động được đặt ra không hợp lý, gây lãng phí thời gian mà hiệu quả lại không đạt được.
Đồng thời, việc xây dựng Đề án không tách rời với hiện trạng các công tác mà Thành phố đã và đang thực hiện, bởi điều này đảm bảo tính đồng bộ và tính kết nối giữa các công việc đang thực hiện trước và sau khi có Đề án. Một mặt, Đề án có thể thừa hưởng những thành tựu mà trước đây thành phố đã thực hiện, mặt khác Đề án có thể phát triển các công việc đã triển khai ở tầm cao hơn trên cơ sở đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của các công tác. Ngoài ra nó còn đảm bảo tính thực tiễn cao của việc triển khai Đề án, xây dựng Đề án không phải là việc đặt ra các nội dung hoàn toàn mới, mà thực tế đó là hệ thống hóa, hợp lý hóa và tạo điểm nhấn trong việc sâu chuỗi các công tác đã thực hiện riêng lẻ trước đây thành một tổng thể hoàn chỉnh có liên kết giữa các yếu tố. Do vậy các nội dung trong Đề án không hoàn toàn xa lạ, mà nó chỉ là nhìn lại vấn đề từ một góc nhìn tổng thể, có hệ thống. Điều này giúp cho việc thực hiện các nội dung công việc được dễ dàng hơn, hiệu quả cao hơn do có được sự phối hợp giữa các nhóm công tác, tạo hiệu quả cao.

Xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa sẽ giảm bớt những cuộc đình công không đáng có
Trưởng Phòng Lao động – Tiền lương – Tiền công Nguyễn Thị Dân cho biết thêm: Việc xây dựng Đề án cũng được T.P Hồ Chí Minh luôn chú trọng tới yếu tố bộ máy, con người thực hiện, điều này đòi hỏi các cơ quan tham gia phải đảm bảo việc nhân sự theo dõi xuyên suốt từ khâu chuẩn bị, xây dựng Đề án đến triển khai thực hiện. Thực tế, thời gian qua cho thấy, đối với T.P Hồ Chí Minh, công tác luân chuyển cán bộ đôi lúc không đảm bảo tính kế thừa và hợp lý về mặt chuyên môn. Cán bộ giỏi ngành lao động – TBXH, liên đoàn lao động T.P Hồ Chí Minh được điều chuyển liên tục khiến cho nhân sự tham gia vào việc xây dựng Đề án bị thay đổi, ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng Đề án, thậm chí có trường hợp đặt vấn đề lại đối với các nội dung đã thông qua trước đó. Bộ phận thường trực, đầu mối tổng hợp xây dựng Đề án phải đảm bảo tính chuyên môn cao vì nếu không sẽ rất khó đảm bảo Đề án xây dựng đúng hướng; có thể sẽ phát sinh trong một số trường hợp, một số cơ quan vì thấy công việc khó thực hiện nên cố tình thoái thác, xây dựng nội dung chệnh định hướng Đề án, sẽ dẫn đến ảnh hưởng tính liên kết giữa các chương trình.
Cùng với đó là việc xây dựng tiến độ thời gian thực hiện cần có sự phân đoạn thời gian hợp lý, xây dựng và triển khai đề án tổng thể đòi hỏi nhiều thời gian, do đó cần có phân đoạn từng nhóm công việc thực hiện trước, thực hiện sau để đảm bảo nhân lực có thể thực hiện một cách có chất lượng. Đồng thời, việc phân đoạn thời gian thực hiện và theo nhóm công việc, qua đó sẽ tạo điều kiện đánh giá từng bước tính hợp lý của các nội dung trong Đề án và có thể điều chỉnh ngay khi xét thấy các nội dung này trên thực tế không còn phù hợp nữa.
Từ một số kinh nghiệm rút ra trong quá trình xây dựng “Đề án quan hệ lao động tại T.P Hồ Chí Minh giai đoạn 2013 – 2020”, thiết nghĩ trong thời gian tới dây khi triển khai thực hiện Đề án thì rất cần thiết có sự hỗ trợ và hợp tác rộng rãi từ các đối tác xã hội liên quan, đặc biệt đối với phía cơ quan Trung ương là Bộ Lao động – TBXH trong công tác chỉ đạo, định hướng về chuyên môn và sự hỗ trợ kỹ thuật, công tác đào tạo, tập huấn của Trung tâm Hỗ trợ phát triển quan hệ lao động. Phía Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cần quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn chuyên môn đối với Liên đoàn Lao động Thành phố trong việc tổ chức triển khai các nội dung trong Đề án thuộc chức năng. Dự án quan hệ lao động Việt Nam – ILO tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, kinh phí trong quá trình triển khai thực hiện Đề án.
Xem