Một số nét mới về thị trường lao động Hàn Quốc và triển vọng đối với lao động việt nam

8/20/2004 9:27:00 AM

Hơn ba thập kỷ qua, nền kinh tế Hàn Quốc đã phát triển vượt bậc, trở thành một quốc gia phát triển có mức thu nhập bình quân đầu người tăng từ 80 USD lên 11.000 USD.


Hơn ba thập kỷ qua, nền kinh tế Hàn Quốc đã phát triển vượt bậc, trở thành một quốc gia phát triển có mức thu nhập bình quân đầu người tăng từ 80 USD lên 11.000 USD. Nhiều ngành công nghiệp của Hàn Quốc như sản xuất ô tô, thép, điện tử, đóng tàu, công nghệ thông tin đã chiếm lĩnh vị trí hàng đầu trong khu vực và trên thế giới. Cũng như các quốc gia phát triển khác, ngoài lực lượng lao động trong nước, thị trường Hàn Quốc có nhu cầu lớn lao động nước ngoài làm việc trong một số lĩnh vực khác nhau từ lao động phổ thông làm việc trong các ngành công nghiệp chế tạo, xây dựng, nông nghiệp, thủy sản đến lao động có tay nghề cao như chuyên gia làm việc trong các ngành công nghệ thông tin, sinh học, vật liệu mới, kỹ nghệ nano, điện tử kỹ thuật số. Dưới đây là một số nét chính về thị trường lao động nước ngoài tại Hàn Quốc. Về chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài Theo Luật nhập cư của Hàn Quốc và các quy định cụ thể khác, có các hình thức cấp phép lao động cho lao động nước ngoài như sau: 1. Chương trình tu nghiệp sinh (TNS) công nghiệp Hiện nay, Hàn Quốc có khoảng 23 triệu người tham gia lực lượng lao động (trong tổng số 49 triệu dân), bên cạnh đó còn cần đến khoảng 400.000 lao động phổ thông từ nước ngoài làm việc trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ với công việc có tính chất 3D (difficult, dirty, dangerous - khó khăn, độc hại và nguy hiểm) trong lĩnh vực sản xuất chế tạo, xây dựng, thủy sản, nông nghiệp, dịch vụ tư nhân và công cộng. Để đáp ứng một phần lao động phổ thông cho khoảng 2,5 triệu doanh nghiệp vừa và nhỏ, Chương trình tiếp nhận TNS của Hàn Quốc được thực hiện từ những năm cuối thập kỷ 80 và đầu thập kỷ 90, tiếp nhận lao động từ 15 quốc gia Châu á, trong đó có Việt Nam vào tu nghiệp tại Hàn Quốc, thực tế là làm việc và qua đó có thể học nghề, phát triển tay nghề theo chế độ quy định riêng với thời hạn 3 năm (một năm tu nghiệp và hai năm lao động). Mức trợ cấp tu nghiệp trung bình từ 650-700 USD/tháng, TNS và lao động được làm thêm giờ nâng thu nhập lên tới 850 - 950 USD/tháng. Chương trình cũng qui định riêng, chỉ đối với lao động nước ngoài gốc Hàn quốc mới được tham gia tu nghiệp và lao động trong lĩnh vực xây dựng, dịch vụ công cộng và tư nhân. Chương trình tu nghiệp được giao cho 4 Hiệp hội của Hàn Quốc (là các tổ chức phải Chính phủ) quản lý thực hiện bao gồm Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ Hàn Quốc (KFSB); Hiệp hội xây dựng Hàn Quốc (CAK); Hiệp hội các tổ hợp nông nghiệp Hàn Quốc; Hiệp hội các tổ hợp ngư nghiệp Hàn Quốc. Tổng số TNS nước ngoài khoảng 150.000 ngời được tiếp nhận thông qua 4 Hiệp Hội, trên cơ sở chỉ tiêu trần phân bổ cho các Công ty phái cử của từng quốc gia, số lượng TNS được bổ sung nhập cảnh Hàn Quốc chủ yếu để thay thế số lao động đã hoàn thành hợp đồng tu nghiệp về nước. Tuy nhiên, hàng năm với đánh giá xếp hạng theo các tiêu chí khác nhau, các Công ty phái cử có hoạt động tốt cũng sẽ được các Hiệp hội điều chỉnh gia tăng chỉ tiêu TNS theo một tỷ lệ nhất định. 2. Chương trình cấp phép lao động đối với lao động phổ thông nước ngoài. Vào thời điểm 1987, lao động nước ngoài bắt đầu vào Hàn Quốc, tại thời điểm này lao động phổ thông thiếu khoảng 100.000 người. Tuy nhiên, đến 2004, sau 16 năm, số lượng lao động nước ngoài đã tăng lên trên 400.000 người. Thời gian đầu, Chương trình TNS công nghiệp và tuyển dụng lao động nước ngoài (bất hợp pháp) là nguồn chính cung ứng lao động nước ngoài cho thị trường lao động Hàn Quốc. Thực tế, từ Chương trình TNS công nghiệp và tình trạng tiếp nhận lao động nước ngoài bất hợp pháp đã dẫn đến nhiều hoạt động vi phạm pháp luật, vi phạm quy trình phái cử và ảnh hưởng xấu đến quyền lợi của người lao động. Những hậu quả tích tụ của những vấn đề trên chính là nền tảng ra đời của Chương trình cấp phép lao động. Ngày 16/08/2003, Luật về việc làm đối với lao động nước ngoài đã được Chính phủ Hàn Quốc ban hành, quy định cụ thể đối với Chương trình cấp phép lao động cho lao động nước ngoài và các giải pháp hợp thức nhằm chuyển số lao động bất hợp pháp thành lao động hợp